Μολις χτες ετυχε να εχω διαδυκτιακη συνομιλια με νεαρο φοιτητη αρτι διαγνωσθεντα με κοιλιοκάκη. Ομολογω πως ειχα ξεχασει πως ειναι να ερχεσαι για πρωτη φορα αντιμετωπος με εννοιες και λεξεις, οπως κοιλιοκάκη , γλουτένη, που εισβαλουν ξαφνικα στην ζωη σου και ανατρεπουν "βιαια" την καθημερινότητα σου...Ειδικα μαλιστα οταν απουσιαζουν πληρως τα συμπτωματα που κανουν την αποφυγη της γλουτενης, ορατα αναγκαια...
Προσπαθησα να ανακαλεσω μνημες, να θυμηθω πως ειχα νοιωσει εχω στο ακουσμα ετουτης της διαγνωσης και το μυαλο μου γεμιζε με εκεινες τις πρωτες αποριες που ζητουσαν αμεσα και εναγωνιωδως απαντηση. Ενοιωσα τον "πανικο", την αγωνια για το πως και κατα ποσο θα αλλαξουν συνηθειες, συμπεριφορες, καθημερινοτητα... Ποσο μαλλον οταν προκειται για ενα νεαρο αγορι που μολις αρχιζει την φοιτητικη του ζωη.
Θελησα να απαντησω αυτοστιγμη στις ερωτησεις, να δωσω τις πρωτες συμβουλες και οδηγιες ομως συνειδητοποιησα πως ηταν τοσα αυτα στα οποια επρεπε να εστιασω, που ζητησα λιγο χρονο να μαζεψω, να ομαδοποιησω τις πρωτες πρωτες βασικες οδηγιες... Σιγουρα στην βιαση μου επανω να ενημερωσω κατι καπου μου ξεφυγε, ομως προσπαθησα να δωσω τουλαχιστον τα σημεια τα βασικα, οδηγουμενη και απο τις δικες του αποριες....
Επειδη σίγουρα καθημερινά πολλοί διαγνωσκονται πλέον με κοιλιοκάκη και πολλοί αναζητούν πληροφορίες στο διαδίκτυο , πέρα από τις γενικές γραμμές που τους δίνουν οι γιατροί θέλησα το κείμενο που μοιράστηκα ήδη μαζί του να το αναρτήσω και εδω... Λίγα, βασικά , απλουστευμένα και εκλαϊκευμένα λόγια σαν βασικές αρχικές κατευθυντήριες στην νέα πραγματικότητα....
Και επειδή το αλάθητο ουδέποτε διεκδίκησα ... παρά μόνο την ταπεινή μου προσωπικη θεση και εμπειρία καταθέτω, αν εσείς οι παλιοί αναγνώστες κάποιο "φαουλ" ή κάποια έλλειψη διαπιστώσετε , φυσικά διορθωστε ή προσθέστε.... (Αλεξανδρε ευχαριστώ πολύ που μου έδωσες το ερέθισμα και την αφορμή για να γράψω το κείμενο αυτό...)
Πρωτες Βασικες Οδηγιες
προς νεοδιαγνωσθεντες Κοιλιοκακικους…
- Πρώτο μας βήμα να μάθουμε τι «δεν κάνει» να καταναλώνουμε…Δεν τρώμε τίποτα που περιέχει – ακόμη και ίχνη – από σιτάρι / σίκαλη/ κριθάρι / βρώμη. Προσοχή στο ντινκελ και την ζεα (αν και η περιεκτικότητα τους σε γλουτενη είναι χαμηλή δεν είναι αμελητέα)
- Διαβάζουμε πάντα τις ετικέτες. Από το 2012 υποχρεωτικά θα ανατρέφετε σε κάθε προϊόν αν περιέχει η όχι γλουτενη. Τα πιστοποιημένα συσκευασμένα τρόφιμα που φέρουν το σηματάκι με το στάχυ κατά γενική ομολογία είναι τα πλέον ασφαλή.
- Ασφαλές θεωρείται ένα προϊόν που περιέχει λιγότερο από 20 ppm γλουτενης …(αντιστοιχεί περίπου σε 0,01 του γραμμάριου)
- Όταν έχουμε αμφιβολία (ακόμη και για φάρμακα) ρωτάμε την εταιρία στην γραμμή καταναλωτή.
- Οι μεγάλες – γνωστές εταιρίες αναγράφουν τα αλλεργιογονα (π.χ. αν γραφει για ιχνη , γλουτενης / σίτου / δημητριακών , έλαια φύτρου δεν είναι κατάλληλο τρόφιμο)
- Η γλουτενη κρύβεται σε τροφές που δεν πάει το μυαλό μας με την πρώτη, όπως σε κετσαπ, μαγιονέζα, κύβους μαγειρικής, αλλαντικά, λουκάνικα , σοκολάτες , κρέμες ψυγείου, ψητά σουβλάκια ( όταν π.χ. τα μαρινάρουν με μπύρα), μπαχαρικά , ροφήματα σοκολάτας , ξηρούς καρπούς , ξύδι ,ποτά κλπ όποτε όταν έχουμε αμφιβολία καλό είναι να βεβαιωνόμαστε για την ασφάλεια ενός τροφίμου πριν το καταναλώσουμε..
- Είτε υπάρχουν συμπτώματα με την κατανάλωση γλουτενης είτε όχι πρέπει να προσέχουμε παρά πολύ να είναι η δίαιτα μας πραγματικά χωρίς γλουτενη. Η τήρηση της δίαιτας, μας προφυλάσσει από μελλοντικά προβλήματα υγείας και είναι η μόνη ασφαλιστική δικλείδα αλλά και η μόνη – προς το παρον- θεραπευτική προσέγγιση της κοιλιοκάκης.
- Προϊόντα χωρίς γλουτενη βρίσκουμε
α )στα φαρμακεία ( των εταιρειών schar , glutagin,
mollino, Καπλανιδης, valpiform, wellabys) . Τα προϊόντα περιλαμβάνουν ζυμαρικά,
φρυγανιές, παξιμάδια, αλεύρι, ψωμί, σνακ, μπισκότα. Τα ταμεία καλύπτουν όλο ή μέρος
της δαπάνης για τη μηναία κατανάλωση τροφίμων ειδικής διατροφής. Απαιτείται γνωμάτευση
δημόσιου νοσοκομείου και ανάλογα με το ταμείο ακολουθούμε την αντίστοιχη διαδικασία.
Β) στα Σουπερ μαρκετ. Ευρέως διαδεδομένα είναι τα ζυμαρικά Μελισσα –χ.γλ.-
αλλαντικά των lidl όπου έχουν το ειδικό σήμα,
δημητριακά χ.γλ (τα kellogs έχουν) . Τα μεγάλα ΑΒ
Βασιλόπουλος έχουν αρκετά είδη χ. γλουτενη, το ίδιο και ο Θανοπουλος στην Κηφισιά (πλάι στα κανονικά προϊόντα, υπάρχουν και
τα αντίστοιχα χωρίς γλουτενη)
Γ) στα μαγαζιά των Βιολογικών . Κάποια έχουν πραγματικά μεγάλη
ποικιλία. (Όπως το σούπερ μαρκετ βιολογικών στην Αλιμου του Κυριακιδη, η Green Farm, το Ελληνικον στη
β.ελλαδα) .
- Το φαγητό έξω είναι ένα ζήτημα που χωρά πολύ συζήτηση. Κάποιοι Ιατροι / καθηγητές είναι κάθετα ενάντιοι. Κάποιοι άλλοι είναι πιο ελαστικοί με την προϋπόθεση ότι υπάρχει η δέουσα προσοχή. Η απόφαση βαραινει τον ίδιο τον πάσχοντα καθώς και πρωτίστως αφορά την δική του υγειά. Αρκετοί– κυρίως όσοι δεν έχουν συμπτώματα- τολμούν και τρώνε σε ταβέρνες. Προτιμιση δείχνουμε συνήθως στα ψητά κρεατικα (ζητάμε παντα από τους υπεύθυνους να τα ψήνουν ή σε αλουμινόχαρτο ή σε καθαρή σχάρα που δεν ψήνουν ψωμί , πίττες και να μην τα μαρινάρουν κλπ ), ψαριά και θαλασσινά ψητά (αυτά είναι τα πιο ασφαλή καθώς δεν ψηνεται στην σχαρα τους κάτι διαφορετικό), σαλάτες ( χωρίς ντρεσσινγκ – το μπαλσαμικο δεν κάνει πάντα-), πατάτες τηγανητές ( προσοχή όχι κατεψυγμένες δεν κάνουν όλες, και όχι τηγανισμένες σε λάδι όπου τηγανίζουν παναρισμένα ), τα μαχαιροπήρουνα δεν πρέπει να είναι στην ψωμιέρα και γενικά ζητάμε να είναι πολύ προσεχτικοί διευκρινίζοντας πως πρόκειται για θέμα υγείας και όχι απλής δίαιτας.
- Άλλο μεγάλο θέμα είναι η επιμόλυνση… Στην γραμμή παραγωγής ενός προϊόντος, στην παρασκευή ενός γεύματος, εντός και εκτός σπιτιού, ακόμη και στο σερβίρισμα του. Υπάρχουν φαγητά από τη φύση τους χωρίς γλουτενη που όμως τελικα μπορει να περιέχουν λόγω της επιμόλυνσης. (Όπως είναι μια σαλάτα χωριάτικη αν κοπεί με μαχαίρι ψωμιού ή σε ξύλο κοπής που εχει ψίχουλα). Στο σπίτι είναι καλό αν αυτό είναι εφικτό, να εχουμε ξεχωριστή κατσαρόλα για τα μακαρόνια, άλλη τοστιέρα ή μιξεράκι. Τα παλιά τα ξύλινα σκευή (κουτάλες, ξύλο κοπής) όσο καλά και να πλυθούν, έχουν «ποτιστεί» με γλουτενη.
- Σχετικά με τα ποτά , το κρασί , το ούζο και όπως τελευταία λέγεται και τα ποτά διπλής απόσταξης είναι ασφαλή, το ίδιο και τα αναψυκτικά. Δεν ισχύει όμως το ίδιο για την μπύρα. Βέβαια υπάρχουν μπύρες χωρίς γλουτενη … μάλιστα γίνεται και delivery παγωμένης στο σπίτι….
- Ζαχαροπλαστείο και φούρνος αποκλειστικά με προϊόντα χωρίς γλουτενη δεν υπάρχουν προς το παρόν, ούτε και εστιατόριο που να περιλαμβάνει στο μενού του σημασμενο γεύμα χωρίς γλουτενη (όπως στο εξωτερικό με σημαιάκι, ταμπελακι, σημανση κλπ κλπ).
- Τελος μια λυση που μας διευκολινει παρα παρα πολυ ειδικα τον πρωτο καιρο της προσαρμογης, που ακομη ψαχνουμε τα καταλληλα και ακαταλληλα τροφιμα, ειναι να φτιαξουμε μια Λιστα με οσα προιοντα / τροφιμα ψωνιζαμε μεχρι τωρα, με τις συνηθειες μας τις καθημερινες προ γλουτενης και να ψαξουμε και να τσεκαρουμε ποια απο τα προιοντα / μαρκες που μεχρι σημερα χρησιμοποιουσαμε ειναι επιτερεπομενα . Οσα χαρακτηριστουν απαγορευμενα προσπαθουμε να τα αντικαταστησουμε με αντιστοιχα ελευθερα γλουτενης.
- Επισης πολυτιμη πηγη γνωσης, στηριξης και μυστες και αρωγοι αποδεικνυονται οι παλαιοτεροι και πιο εμπειροι στο χωρο της κοιλιοκακης. Η εμπειρια τους, οι πληροφοριες τους , τα μικρα και μεγαλα μυστικα της διαιτας χ.γλ. μπορει να προφυλασουν απο τους κινδυνους και της παγιδες του πρωτου καιρου. Μην δισταζετε να κανετε γνωστο οτι ακολουθειται διατα χωρις γλουτενη. Ειμαστε πολλοι περισσοτεροι απο οσο πιστευουμε και σαφως προθυμοι να παρεχουμε καθε δυνατη βοηθεια
